Säutene Ortsname u e schnäue Vogu

Dr Sperber isch eigentlech gar nid e säuteni Voguart. Weme bir Voguwarte Sempach luegt, de steit dert, dass es vo dene Vögu es paar Tuusig Paar gäb, u dass die nid gfährdet syge. I Ortsnäme fingt me die Voguart aber nume säute - ganz angersch öppe aus Bezeichnige, wo e Üüle drinne vorchunnt. Das ligt aber äue o grad a dr Voguart säuber. We ne Üüle bim Ynachte ihres typische «Buhu» het grüeft, isch das natürlech de Lüt ufgfaue. Dr Sperber hingäge läbt vor auem im Waud u me chane nid viu gseh. Die Voguart ghört zu den Fauke, das heisst, si chöi sehr guet flüge. We si uf d Jagd gö, de schiesse si zwüsche Böim u Büsch füre u jage ihri Büti. Eso isch das äue scho vor langer Zyt im Churzeneigrabe ir Gmein Sumiswaud gsy. «Sperbelgrabe» isch nämlech scho imene Dokumänt usem Jahr 1699 erwähnt. D Schrybwys het sech eigentlech bis hüt nid veränderet. Wyter obe gits när no dr «Sperbelgrat». Die Ortsbezeichnig isch sicher weniger aut u si meint eifach: das isch dr Grat obem Sperbelgrabe. Hüt säge mir dere Voguart «Sperber». Bim Ortsname ir Gmein Sumiswaud steit aber «Sperbel». Das zeigt, dass sech d Bezeich­nig vo däm Vogu früecher angersch isch gsy. Weme zrügg geit, i die authochdütschi Sprach, de gseht me, dass me dene Vögu «sparwari» het gseit. Das het sech när über «sperwer» u zu «Sprebel» entwicklet. Ganz ähnlech tönt ds Wort «Späri». O das het sech im Louf vor Zyt veränderet. Ir authochdütsche Sprach het das Wort no «sparo» gheisse - u gmeint drmit isch übrigens o e Voguart gsy; aber viu e chlynere aus dr Sperber: Dr Spar! Dir kennit das Vögeli nid? Es isch eis vo de hüüfigschte - dr Sperling, oder Spatz, wie mir säge. Im Gebiet vor «Wuche-Zytig» gits nume grad ei Ortsname, wo sech uf das Vögeli bezieht: Ds Heimet «Spärislehn» zwüsche Äschlismatt u Schüpfheim. Das Heimet ligt im Taugrund, grad ar Wissämme. Das Heimet isch bereits im 15. Jahrhundert erwähnt; denn isch es «Spaeris leen» gschribe worde.

15.01.2026 :: Bruno Zürcher (zue)