D Schangnouer hei ke Umsturz wöue

1831 isch es o politisch zumene Umsturz cho. Dr Schangnouer Pfarrer schrybt vo de Vouksversammlige z Münsige. Är schrybt o vom 13. Jäner, wo die Gnädige Herre hei müesse abdanke. Am Pfarrer het das gar nid gfaue, wo är het müesse vor Kanzle zur Wau vomene Verfassigsrat ufrüefe. I sini Chronik schrybt dr Pfarrer: «sic transit gloria mundi» – so vergeit dr Ruhm vor Wäut! D Schangnouer sy ender dr Meinig gsy, me liess gschyder die auti Regierig la sy. Am 31. Juli syg de die Verfassig fertig gsy u d Schangnouer hätte nach dr Predig für die nöii Verfassig söue abstimme. Es syge aber nume weni Lüt blibe. Die paar Revolutionäre vom Schangnou hei aber wöue Fröidefüür mache u mit Granate «Chatzechöpf» schiesse, was aber isch abglehnt worde. Me wöu afe einisch luege, ob die nöi Verfassig nützlech syg. 

Drfür het me de e Voukszählig gmacht u isch uf 1066 Lüt cho – hüt sys 918. Dr Pfarrer schrybt de o no, dass der Oberamtmaa (e Gnädige Herr) o het müesse gaa, aus nöie Statthauter syg dr Ulrich Lehmann, e Handusmaa vo Langnou, gwäut worde. 

Itz chöme mer zum Jahr 1832. Wie gäng het dr Pfarrer zersch über ds Wätter gschribe. Zersch heigs viu Schnee gha, aber dr Februar syg de sehr schön u miud worde. Vom Mei aa sygs fasch dr ganz Summer troche gsy. Me heig de im Herbscht z weni Wasser gha. 

Nach der Revolution het me de ds Schueuhuus aafa boue. Uf d Winterschueu 1832 het mes de chönne yweihe. Ds nöie Schueuhuus syg nid praktisch gsy, schribt dr Pfarrer. D Schueuzimmer syge z chlyn. Dr Pfarrer schrybt, das chömm drvo, wüu me d Plän nid heig wöue am Statthauter zeige. Me heig äbe Angscht ghaa, dä vertüüri de die Sach. Uf ds Exame hei de o e ganzi Reihe vo de Huusvättere verlangt, dass me dr Lehrer nümme wähli, u dass me die Steu tüeg usschrybe. Dr Pfarrer isch drgäge gsy u Bärn het müesse ygriffe. 

Lang isch de o no drüber zangget worde, vo wo ds Houz füre Ofe ir Schueu söu cho. Dr Pfarrer schrybt schliesslich «das gab zähes harziges Holz». 

Dr Pfarrer het sech dranne gstört, dass wenn är e Brief uf Bärn schicki, dass da gäng über Wigge u über e Zou müess. Die Briefe sy kontrolliert u abgstämplet worde u de mit zwe Chrützer Chöschte belaschtet. Si Reklamation het de gfruchtet, Bärn u Luzärn hei sech chönne einige, dass d Poscht us Schangnou nümme müess abgstämplet wärde. 

Dr Pfarrer erwähnt o no d Chäserei. Es syg scho 1824 u 1825 im Sauzhuus käset worde, aber das syg im Stritt usenang gange. Itze heig me im Schmittli im Tau no einisch e Versuech gmacht. Er hoffi doch, dass d Lüt itze vernünftiger syge u das me die nöi Industrie chönn yfüehre.

27.01.2022 :: Hans Minder

Weitere Artikel