Dert wos rych a Risch isch gsy

Dert wos rych a Risch isch gsy
Ört u Näme:

Dr Ort Rischli z Sörebärg dörfti vor auem de Wintersportfründe e Begriff sy. Schliesslech hets dert bim Hotäu o grad e Schiilift. Was d Bedütig vom Ortsname betrifft, isch es sicher nid guet, we dä Ort im Winter sim Name grächt wird. Das würdi nämlech bedüte, dass me dert Gras gseht u nid Schnee! Ds Wort Risch meint gnau gno Binsegras. Für d Botaniker unger öich Läser: Juncus compressus oder Juncus silvatus sy gmeint.

Uffauend isch hüt, dass me im Gebiet vo dr «Wuche-Zytig» hüt nume no im äntlibuech eso «Risch»-Ortsnäme fingt – im ämmitau aber kener meh. Intressanterwys isch ds Wort Risch im äntlibuech hüt aber nümme gebrüchlech. Me seit däm hüt Ried, Riedbösche oder Nünilische. Im Bärndütsche hingäge gits no dr Begriff Ryschgras. Das meint aber nid das Binsegras, sondern e Pflanze, wo Quecke heisst. Das isch es Gjät, wo wäge sine Uslöifer vor auem im Acherbou de Bure ds Läbe schwär macht. Ds Wort Quecke isch übrigens sehr passend: Es stammt vom mittuauterleche Adjektiv «queck» ab u das bedütet «zäiläbig» – das es sim Name grächt wird, bewyst dr Umstang, dass es bis hüt wachst!

Zrügg zum Ortsname Risch. Näbscht em Rischli gits no es paar wyteri Variante: Rischhus, zimli obe im Hilferetau u das meint eifach so viu wie «ds Huus, wos viu Binse het». Chly wyter unger i däm Tau fingt me o no Rischibode. Das isch e Zämesetzig vo «Risch» u «rych» – das Gebiet isch auso rych a Risch gsy, es het viu vo däm Chrut gä. Dä Ortsname isch scho 1642 eso gschribe worde, wie dä Ytrag zeigt: «Casper falleger git sinem brueder klausen der fiert theill in der maten im fäldt mit einem stukh weid im Rische boden.»

Ganz ir Neechi vor Kantonsgränze u vom Restaurant Erika gits de no dr Rischgrat. Dert isch mir no die auti Nennig «Rÿschgradt» ufgfaue. Es isch nämlech eso, dass ds Wort Risch – wo ja hüt nüm gebrüchlech isch – eigentlech o scho e Abwandlig vom no eutere «Rüsch» isch. Me nimmt a, dass die abgrundeti Variante Risch vom Kanton Obwaude ygwanderet isch. Dert sy nämlech settegi Entrundige, wie me däm im Fachjargon seit, no rächt hüfig.



Queue: «Ortsnamenbuch des Kantons Bern», «Orts- und Flurnamen des Amtes Entlebuch», www.idiotikon.ch u wyteri. Aafrage: 034 409 40 05 oder zuercher@wochen-zeitung.ch

13.02.2020 :: Bruno Zürcher (zue)