Anmelden
We d Färber aube hei Blau gmacht

Im Usserdorf z Signou isch früecher d Bleichi u Farb gsy. Hüt, wo me d Chleider im Gschäft chouft, u die vermuetlech irgendwo z Asie produziert wärde, het chum no öpper e Vorstellig, wie kompliziert eigentlich ds Mache vo üsne Chleider isch. 

Z Signou hets früecher aues gä, wos für Chleider bruucht. Wäber sowieso, die hei bis öppe 1820 o gnue z tüe gha. Drnah isch ds Tuech mechanisch gwobe u viu Stoff importiert worde, wo us Bouele isch gmacht worde. Aber hie im Ämmitau isch Line u Hanf aapflanzt worde, für drus Stoff z mache. Line oder Flachs macht me us de Stängle vor Linepflanze u vom Hanf. Bouele hingäge chame hie nid aapflanze, die Pflanze het gärn warm. Schafwulle isch hie o gäng brucht worde. Die het me zwar meischtens gwaukt u het se so chönne wasserdicht mache. Weme sech einisch mit däm befasst, merkt me, wie fazinierend das Ganze isch, aber o, wie das früecher e Chrampf isch gsy, Chleider z produziere! 

Gwobe het me meischtens i de Hüser im Wäbchäuer. Die Rüüm hei müesse höch sy, höcher weder es normaus Wohnzimmer. E Wäbstueu hets früecher fasch i jedem Hus gää. I de Inventar sy geng wieder settig z finge. Ir Zwüschezyt sy fasch au verbrönnt. Aber i weiss no dr eint oder anger Spycher, wo no eine steit. 

Um 1790 het der Schangnouer Peter Bühlmann d Bleichi z Signou kouft. Drzue het er o es nöis Huus bout. Für das het är vo de Gnädige Herre e Konzession brucht u het de drfür müesse jährlich em Schloss Signou eis Bärnpfund i Gäud u sibe Liter Mühlichorn liefere. 

Wo dr Bühlmann isch gstorbe het si Schwager, dr Chrämer Samuel Gfeller, dä Betrieb kouft u wytergfüehrt. Är het vor Familie här e guete Name gha u gueti Verbindige u het de scho 1817 o d Bleichi kouft u so e richtegi Manufaktur für Stoff betribe. 

Denzumale isch es gross ir Mode gsy, blaui Tüecher z mache. Die Tüecher het me mit Modu us Houz bedruckt u de gfärbt. Die Tüecher sy zersch schwarz-brun gsy. Me het se de gäng e Tag ar Sunne müesse ufhäiche. I däm Tag isch das grusige Schwarz-Brun zu Blau worde. Drum seit me hüt no «i mache Blau», weme nid wott wärche. A däm Tag, wo ds Tuech isch blau worde, het me nüt chönne drann mache!

Der Samuel Gfeller isch ledig gsy u 1831, wo är gstorbe isch, het vo Gfellers niemer wöue wyterfahre. D Brüeder Christian, Chlous u Sämi Schüpbach vo Vechige hei de die Sach kouft. Die Drei hei ds Vechige e «Guettuech-Fabrik» gha. Guettuech isch es Tuech us Wulle gsy. 

Im Choufvertrag vo 1831 steit, dass bim Farbhus sibe gmureti Farbchessle sy gsy. We dir weit luege, wie das ds Signou het usgseh, chöit dir das hüt no, aber dir müesst uf Marokko ga.

29.05.2019 :: Hans Minder, Lokalhistoriker
Meistgelesene Artikel
Wo ist die Zeit geblieben? Gerade eben noch habe ich eine Kolumne geschrieben und nun darf ich...
Das, was man bekämpft, gibt einem die Daseinsberechtigung. Das kann man momentan gut...
Luca Hänni präsentierte seinen neuen Song «Bella Bella»
Affoltern: Für einmal lockte nicht der Käse mit den grossen Löchern viele Besucher in die...
Bi mire Forschig für ds Buech über Signou, luegeni natürlech nid nume d Gschicht vom...
Vom Massenstart zum Einzelläufer: Zwei Emmentaler Elite-Triathleten
Triathlon: Schwimmen, Velofahren, Rennen – und in der Wechselzone das richtige Material finden. Andrea...
Wochen-Zeitung
Brennerstrasse 7
3550 Langnau i. E.
Tel. 034 409 40 01
Fax 034 409 40 09
info@wochen-zeitung.ch
Redaktion: 034 409 40 05
Öffnungszeiten:
Montag - Freitag
07:30 - 12:00 Uhr
13:30 - 17:00 Uhr