Anmelden
Wüsst dir, was mit «Bösche» gmeint isch?

Ds Wort «Bösch» isch im hütige Sprachgebruch chum me z finge – abgseh vo nes paar wenige Ortsnäme: Eine vo dene isch «Böschholdere» ar Nordweschtsyte vor Beichle. Die Ligeschaft isch scho imene Dokumänt usem Jahr 1776 erwähnt. Denn hets dert äue uffäuig viu Houderstrüch gha; dä Ortsname meint nämlech nüt angersch. 

Däm wo mir hüt Busch oder Struch säge, het me früecher ir Mundart mit «Bösche» oder «Pösche» bezeichnet. Das Wort sinersyts stammt vom authochdütsche «busc» oder «bosc» ab, wo e sehr wyte Begriff isch. Vo Büschu bis Busch oder o Ghöuz isch aues müglech.  

Sehr guet dokumäntiert isch o d Böschmatt im südleche Zipfu vor Gmein Signou. Im Urbar vor Herrschaft Signou usem Jahr 1547 steit «in der Boeschmatten». Die hütegi Schribwys isch auso scho vor 470 Jahr gültig gsy! Hüt fingt me dert vier Heimet, wo eso heisse: «Unger-», «Vorder-» u «Hingerböschmatt» u de no d «Böschmattschür». Öb no e föifte drzue chiem, chani nid säge. Imene Urbar vo 1544, wo d Bsitztümer vo de Herre vo Erlach ir Chirchgmiin Grosshöchstette drin verzeichnet sy, steit: «ein matten genannt das boeschennleen». Dä Ort isch ender uf Bowiler Bode zsueche – aber d Gränze zwüsche Bowiu u Signou verlouft e chli weschtlech vor «Böschmatt». 

Wyter hani im Oberthu e Ytrag mit «Bösch» gfunge. Das dä no in Gebruch isch, däicheni aber nid. Dä «rietboeschenacher» isch im Bärner-Urbar vo 1531 notiert worde. Das Byspiu zeigt grad, dass mit «Bösch» nid nume Büsch u Strücher gmeint sy, sondern äbe o buschigs Gras, wie äbe Riedgras. Im Züribiet säge si no hüt ar Söiblueme «Chrottepösche». 

Nid ganz sicher isch, öb dr «Böschbärg» z Dürreroth o zu dere Gruppe ghört. Dr erscht Ytrag, wo sicher dä Ort meint, fingt me im Zinsbuech «des Hauses Sumiswald» vo 1426. Dert isch es Heimet mit «bossenberg» notiert worde. Es git no zwe euter Yträg, aber bi dene isch nid ganz sicher, öb würklech dä Ort z Dürreroth gmeint isch. Aber o bi de «jüngere» Queue toucht näbscht «Böschbärg» geng ume «Bösisberg» uf. Das chönnt ufne Personename zrüggah. Müglech sy aber o d Strüch aus Ursprung – aber wär weiss scho, öbs dert vor 600 Jahr Büsch het gha?!  

 

Queue: «Ortsnamenbuch des Kantons Bern», «Orts- und Flurnamen des Amtes Entlebuch», www.idiotikon.ch u wyteri. Aafrage: 034 409 40 05 oder zuercher@wochen-zeitung.ch



23.03.2017 :: Bruno Zürcher
Wochen-Zeitung
Brennerstrasse 7
3550 Langnau i. E.
Tel. 034 409 40 01
Fax 034 409 40 09
info@wochen-zeitung.ch
Redaktion: 034 409 40 05
Öffnungszeiten:
Montag - Freitag
07:30 - 12:00 Uhr
13:30 - 17:00 Uhr