Anmelden
We d Bure für nes paar Jahr nümme hei gsäit

Ds Wort «Ägerte» dürezachere isch im wahrschte Sinn zäij. Das Wort isch uraut, warschynlech hei scho d Germane o Vorlöifer vo däm Wort brucht. Hüt isch es usem Sprachgebruch fasch ganz verschwunde, villech rede no euteri Bure mau vonere «Ägerte». Drmit meine si zimli sicher e agsäite Bitz Gras im erschte oder zwöite Jahr. Vorhär isch uf dem Fäud e Acherkultur gewachse, zum Byspiu Härdöpfu oder Weize. Im schwyzerdütsche Wörterbuech Idiotikon isch das aus «Nöiägerte» beschribe. 

Bi dr ursprüngleche Ägerte isch es aber ganz ähnlech. We denn d Bure e Ägerte hei gmacht, de hei si mindestens für sächs, meischtens für nün oder zäh Jahr e Bitz meh oder weniger brach gla. Im Mittuauter isch es ja i dr Dreifäuderwirtschaft üeblech gsy, au drü Jahr e Pouse, äbe e Brache, yzlege. Denn isch eifach das, wo gwachse isch, für ds Weide brucht worde. Binere Ägerte syg das äbe angersch gsy, wüu die lenger aus eis Jahr syg bestange. 

Aber o Ägerte isch e wyte Begriff gsy – scho im Mittuauter: Us dere Zyt stammt dr Beschrib vonere Ägerte, wo sones wüeschts Ärdrych syg, «das man nit meer bauwt». Wüus steinig u unfruchtbare Bode isch gsy, het me dert auso nümme gacheret, wüu me dr Pflueg eh fasch nid düre Bode het brunge. Das Wort isch denn o brucht worde für nes Stück Land, wo abgläge isch gsy oder für ne Acher, wo speter sogar wieder ine Waud isch um-
gnutzt worde. 

Öb das bim Ägertewaud, zwüsche Äschlismatt u Schüpfheim eso isch gsy, weiss i nid. Im ungere Bereich cha me sech guet vorsteue, dass dert isch probiert worde, zum Byspiu Chorn aazpflanze. «Ägerte» gits wyter z Schüpfheim, z Louperswiu u z Rüederswiu. Me fingt o zämegsetzti Näme: «kallty egerten»
z Waukringe, «Spitzenägerte»
z Landiswiu oder «Chrumm-
ägerte» z Sumiswaud. Intressant isch «Immenägerte» ar Gränze vo Signou u Bowiu. Dert isch müglech, dass dr erscht Teu vo «Imb», emene Beiischwarm, chunnt oder aber vomene Personename. Uf dr Hit-Lischte vo de beliebtischte Näme isch «Immo» scho lenger nümm uftoucht; um ds Jahr 1000 nach Christus bis i ds 13. Jahrhundert syg dä aber verbreitet gsy. 

 

 

 

Queue: «Ortsnamenbuch des Kantons Bern», «Orts- und Flurnamen des Amtes Entlebuch», www.idiotikon.ch u wyteri. Aafrage: 034 409 40 05 oder zuercher@wochen-zeitung.ch



15.06.2017 :: Bruno Zürcher
Meistgelesene Artikel
Vor der Sommerpause der Motorraad-Weltmeisterschaft kassierte Thomas Lüthi beim Deutschland-GP...
«Gutes tun, Gutes tun, ist gar nicht schwer. Man kann so viel Gutes tun, zu Hause und im...
Nennen wir sie Eva. «Schreib doch darüber», hat mich Eva aufgefordert. Ihr...
Zullererst möchte ich mich bei Ihnen entschuldigen! Mir ist nämlich vor dem Schreiben...
Im Jahr 1528, wo d Reformation im Kanton Bärn ändgültig isch ygfüert worde, het...
Wochen-Zeitung
Brennerstrasse 7
3550 Langnau i. E.
Tel. 034 409 40 01
Fax 034 409 40 09
info@wochen-zeitung.ch
Redaktion: 034 409 40 05
Öffnungszeiten:
Montag - Freitag
07:30 - 12:00 Uhr
13:30 - 17:00 Uhr