Anmelden
We d Bure für nes paar Jahr nümme hei gsäit

Ds Wort «Ägerte» dürezachere isch im wahrschte Sinn zäij. Das Wort isch uraut, warschynlech hei scho d Germane o Vorlöifer vo däm Wort brucht. Hüt isch es usem Sprachgebruch fasch ganz verschwunde, villech rede no euteri Bure mau vonere «Ägerte». Drmit meine si zimli sicher e agsäite Bitz Gras im erschte oder zwöite Jahr. Vorhär isch uf dem Fäud e Acherkultur gewachse, zum Byspiu Härdöpfu oder Weize. Im schwyzerdütsche Wörterbuech Idiotikon isch das aus «Nöiägerte» beschribe. 

Bi dr ursprüngleche Ägerte isch es aber ganz ähnlech. We denn d Bure e Ägerte hei gmacht, de hei si mindestens für sächs, meischtens für nün oder zäh Jahr e Bitz meh oder weniger brach gla. Im Mittuauter isch es ja i dr Dreifäuderwirtschaft üeblech gsy, au drü Jahr e Pouse, äbe e Brache, yzlege. Denn isch eifach das, wo gwachse isch, für ds Weide brucht worde. Binere Ägerte syg das äbe angersch gsy, wüu die lenger aus eis Jahr syg bestange. 

Aber o Ägerte isch e wyte Begriff gsy – scho im Mittuauter: Us dere Zyt stammt dr Beschrib vonere Ägerte, wo sones wüeschts Ärdrych syg, «das man nit meer bauwt». Wüus steinig u unfruchtbare Bode isch gsy, het me dert auso nümme gacheret, wüu me dr Pflueg eh fasch nid düre Bode het brunge. Das Wort isch denn o brucht worde für nes Stück Land, wo abgläge isch gsy oder für ne Acher, wo speter sogar wieder ine Waud isch um-
gnutzt worde. 

Öb das bim Ägertewaud, zwüsche Äschlismatt u Schüpfheim eso isch gsy, weiss i nid. Im ungere Bereich cha me sech guet vorsteue, dass dert isch probiert worde, zum Byspiu Chorn aazpflanze. «Ägerte» gits wyter z Schüpfheim, z Louperswiu u z Rüederswiu. Me fingt o zämegsetzti Näme: «kallty egerten»
z Waukringe, «Spitzenägerte»
z Landiswiu oder «Chrumm-
ägerte» z Sumiswaud. Intressant isch «Immenägerte» ar Gränze vo Signou u Bowiu. Dert isch müglech, dass dr erscht Teu vo «Imb», emene Beiischwarm, chunnt oder aber vomene Personename. Uf dr Hit-Lischte vo de beliebtischte Näme isch «Immo» scho lenger nümm uftoucht; um ds Jahr 1000 nach Christus bis i ds 13. Jahrhundert syg dä aber verbreitet gsy. 

 

 

 

Queue: «Ortsnamenbuch des Kantons Bern», «Orts- und Flurnamen des Amtes Entlebuch», www.idiotikon.ch u wyteri. Aafrage: 034 409 40 05 oder zuercher@wochen-zeitung.ch



15.06.2017 :: Bruno Zürcher
Meistgelesene Artikel
Von Langnau nach Rüegsauschachen: Ein Metzgerwechsel im Jakob-Markt
Zollbrück: 22 Jahre führte Rudolf Lüthi von der «Hübeli-Metzg» in Langnau die...
Wohär chönnt äch dr Ortsname «Fälbe» cho? Villech vo...
Die Zahl der Menschen, die Informationen und Neuigkeiten dergestalt zurechtbiegen und...
Dr Heilig Oswaud isch nid grad e Heilige, wo me im erschte Momänt a ds Ämmitau...
Sollten Sie mich demnächst mit einem grossen Kinderwagen in einem Zug oder Bus antreffen, so...
Wochen-Zeitung
Brennerstrasse 7
3550 Langnau i. E.
Tel. 034 409 40 01
Fax 034 409 40 09
info@wochen-zeitung.ch
Redaktion: 034 409 40 05
Öffnungszeiten:
Montag - Freitag
07:30 - 12:00 Uhr
13:30 - 17:00 Uhr